Leikskˇli ß ˙ts÷lu

Ůegar veri­ er a­ rŠ­a leikskˇlamßl heyrist gjarnan hva­ hann sÚr dřr fyrir samfÚlagi­. A­ sveitarfÚl÷g hafi bara ekki kost ß a­ gera betur en ■au gera. ═ leikskˇlum hefur hins vegar bori­ vi­ a­ fˇlk sÚ or­i­ ■reytt ß sÝnum vinnua­stŠ­um t.d. Ý nřjum t÷lum frß RannUng ■ar sem m.a. streita ß me­al leikskˇlakennara var ranns÷ku­. Vi­ vitum a­ allir ■urftu a­ her­a ˇlar eftir hrun lÝka ■eir sem h÷f­u ekkert hagnast ß gˇ­Šrinu og voru bara me­ nokku­ herta ˇl. En meira ■urfti til.

Alvarleg sta­a Ý ReykjavÝk

═ ReykjavÝk var fari­ ˙t Ý hra­ar sameiningar leikskˇla og dregi­ ˙r t.d. afleysingum. LeikskˇlakennarastÚttin fÚkk a­ heyra hva­ h˙n hef­i ■a­ gott og n˙ Štti a­ taka ß. St÷­ur sem styrktu leikskˇlann faglega og gßfu oft reyndum og vel menntu­um leikskˇlakennurum fŠri ß a­ ■rˇa sig ß sÝnu sÚrsvi­i (verkefnastjˇrast÷­ur) voru lag­ar af, ■Šr voru bru­l. NeysluhlÚi­ Ý ReykjavÝk var a­ mestu teki­ af leikskˇlakennurum. VÝ­a hefur veri­ erfitt a­ komast Ý undirb˙ning ß dagvinnutÝma. Framlag til yfirvinnu hefur minnka­, Ý borginni rÝkti um tÝma yfirvinnu- og rß­ningarbann. Leikskˇlakennarar njˇta ekki lengur forgangs me­ b÷rn sÝn Ý leikskˇla, ■a­ merkir a­ ■eir eru lengur heima Ý foreldraorlofi og e­a ■eir fŠra sig til sveitarfÚlaga ■ar sem forgangur rÝkir, eins og Ý Kˇpavog. Sta­a a­sto­arleikskˇlastjˇra hefur breyst og vÝ­a a­ ■eim sauma­, ■eim hefur fŠkka­ og dregi­ ˙r starfi ■eirra utan deilda. Allir Ý leikskˇlanum hafa hlaupi­ hra­ar, sumir vegna ■ess a­ ■eir tr˙­u ■vÝ a­ leikskˇlinn vŠri svona dřr og mikil ß■jßn fyrir skattgrei­endur. A­ hann vŠri l˙xsus.

Dřr leikskˇli

Allt hefur ■etta veri­ gert til a­ spara vegna ■ess a­ leikskˇlinn er svo dřr fyrir samfÚlagi­. En hva­ kemur Ý ljˇs. ═ nřjum t÷lum frß borginni kemur Ý ljˇs a­ leikskˇlinn er ß ┌TSÍLU. A­ hver klukkutÝmi Ý grunnskˇla er um 60% dřrari en klukkustund Ý leikskˇla. A­ hvert leikskˇlabarn kostar 824 kr. ß klukkutÝmann en hvert grunnskˇlabarn 1335 kr. ß klukkutÝmann. Ůa­ kemur Ý ljˇs a­ me­ 6- 15 ßra b÷rnum eru fleiri st÷­ugildi en fyrir b÷rn Ý leikskˇla ■ar sem b÷rn eru frß 18 mßna­a til 5 ßra. (HÚr Štla Úg ekki a­ fara Ý klassÝskan samanbur­ ß fermetrum fyrir b÷rn Ý leikskˇlum og grunnskˇlum sem eru leikskˇlanum mj÷g Ý ˇhag). Stundum ■egar rŠtt er um mismuna ß dreifingu ß fjßrmagni milli leikskˇla er bori­ vi­ jafnrŠ­isreglu, hva­ me­ jafnrŠ­i ß milli barna ß mismunandi aldursskei­um?

Ůjˇnustustofnun

Foreldrar kvarta stundum undan ■vÝ a­ leikskˇlinn sÚ ekki nˇgu mikil ■jˇnustustofnun samt eru starfsdagar ■ar eru 235 en Ý grunnskˇlanum 180, leikskˇlinn er opinn 11.1 mßnu­i en grunnskˇlinn 5,76 mßnu­i. Hvert barn er 1996 tÝma Ý leikskˇla ß ßri en 998 tÝma Ý grunnskˇla. Til a­ skila fullri vinnuskyldu ■arf hver launama­ur a­ skila 1800 vinnuskyldustundum og lßgmarks orlof er 196 vinnuskyldustundir. 100% vinna og sumarorlof er sambŠrilegt me­alvi­veru BARNS ┴ ┴RI ═ LEIKSKËLUM. Svo er kvarta­ undan skilningsleysi leikskˇlans vi­ foreldra og atvinnulÝf. Ůa­ er ljˇst a­áleikskˇlakennarar hafa ekki nema brot af undirb˙ning grunnskˇlakennara, til a­ undirb˙a nŠrriátv÷■˙sund klukkutÝma fyrir b÷rn. Starfsa­stŠ­ur ■eirra til a­ sinna ■essum undirb˙ningi er lÝka mun lakari fyrir utan almennt starfsumhverfi.

Ef Úg vŠri leikskˇlakennari Ý ReykjavÝk vŠri Úg ÷skuill. N˙ fer Ý h÷nd fjßrhagsߊtlanager­, vonandi sjß pˇlitÝkusar a­ ■eir hafa h÷ggi­ of lengi og of fast Ý sama knÚrum. Leikskˇlinn er ekki ┌TSÍLUVARA.

A­ lokum hÚr er ekki Štlunin a­ gera lÝti­ ˙r grunnskˇlanum a­eins a­ benda ß samanbur­inn og hversu ˇhagstŠ­ur hann er leikskˇlanum. Og ■ˇ svo hÚr sÚ fjalla­ um borgina eru t÷lur sennilega sambŠrilegar fyrir ÷nnur sveitarfÚl÷g.

Erindi og glŠrur KristÝnar Egilsdˇttur fjßrmßlastjˇra mennta- og frÝstundasvi­s ReykjavÝkurborgar.

Svona bjartsřnismoli - ■rßtt fyrir ■essar a­stŠ­uráhitti Úg dag eftir dag leikskˇlakennara sem elska starfi­ sittásem gŠtu ekki hugsa­ sÚr a­ gera neitt anna­ sem eru skuldbundnir b÷rnunum og faginu.


┌lfar Ý sau­agŠrum - um menntun leikskˇlakennara

Leikskˇlakennarar b÷r­ust Ý ßratugi fyrir a­ menntun ■eirra stŠ­i jafnfŠtis menntun annarra kennarastÚtta. ┴ri­ 1996 nß­ist ■a­ en ■ß var stofnu­ braut fyrir leikskˇlakennara vi­ Hßskˇlann ß Akureyri. Strax var­ mikil a­sˇkn a­ nßminu ■ar. ┴rin upp ˙r aldamˇtum fˇr HA Ý ßtak me­ m÷rgum sveitarfÚl÷gum sem ger­u sitt til a­ hvetja fˇlk Ý nßm, m.a. fÚkk ■a­ launa­ leyfi til a­ sŠkja lotur ß Akureyri og tÝma ß fjarendum (nßmi­ var byggt upp sem fjarnßm Ý hˇp). ■ß sřndu sveitarfÚl÷gin metna­ og framsřni fyrir h÷nd leikskˇla og barna.

Lenging

Me­ nřjum l÷gum um kennaranßm og l÷ggildingu starfsheitis leikskˇlakennara var allt kennaranßm lengt Ý fimm ßra meistaranßm. Me­ lengingu ß menntun kennara stˇ­ aldrei anna­ til en a­ ÷ll kennaramenntun vŠri samfer­a. SveitarfÚl÷gin ger­u athugasemd Ý ■inginu vi­ a­ lenging Štti vi­ leikskˇlakennara (sorglegt a­ horfa upp ß ■a­ metna­arleysi), menntamßlanefnd ßkva­ a­ hlusta ekki ß ■Šr mˇtbßrur. Nefndin ßkva­ a­ vera framsřn og stˇrhuga. En hva­ er ■a­ sem Ý raun truflar sveitarfÚl÷gin, hva­ er ■a­ sem ■au ekki segja?

┌lfahj÷r­ Ý sau­agŠrum

SveitarfÚl÷gin hafa af ■vÝ ßhyggjur a­ ■egar fˇlk fer a­ ˙tskrifast me­ leyfisbrÚf eftir fimm ßra nßm ■ß ß ■a­ rÚtt ß 6 launaflokkum ofan ß grunnlaun (9% hŠrri laun en ■a­ hefur eftir 3ja ßra nßmi­), sveitarfÚl÷gin hafa af ■vÝ ßhyggjur a­ s˙ hŠkkun komi til me­ a­ nß til allra ■eirra sem hafa leyfisbrÚf ■.e. til allra leikskˇlakennara. Ůa­ er ■ess vegna sem ■eim er Ý mun a­ vinna gegn fimm ßra nßminu og ■a­ n˙na strax. ŮvÝ mi­ur. Hins vegar bera ■eir ekki fyrir sig peningar÷kum heldur gerast ˙lfar Ý sau­agŠru og benda ß fŠkkun nema og ßhyggjur af stÚttinni. ╔g held a­ sveitarfÚl÷gin geti alveg anda­ rˇlega. Ůa­ tekur kannski nokkur ßr a­ rÚtta ˙r nßmsk˙tnum en vi­ rÚttum ˙r honum.

Nßmi­ rÚttir ˙r sÚr

Ůa­ er ljˇst a­ nßm sem hefur fari­ Ý gegn um jafn miklar breytingar og kennaranßmi­, a­ fˇlk er a­eins a­ gefa ■vÝ svigr˙m og sjß hvernig ■a­ ■rˇast. ╔g tr˙i ■vÝ sta­fastlega a­ ef okkur sem erum innan hßskˇlanna og ■eim sem eru ˙ti Ý leikskˇlum tekst a­ sřna fram ß hversu spennandi og marg■Štt ■etta nßm er ■ß fßum vi­ nemana aftur og ■a­ Ý stˇrum stÝl. Ůa­ er upp ß okkur Ý samvinnu vi­ stÚttina a­ auglřsa og sřna fram ß bŠ­i hva­ nßmi­ er vÝtt og gefandi en lÝka hva­ starfi­ er Ý raun stˇrkostlegt. Ůa­ er lÝka menntamßlarß­uneytisins a­ sty­ja vi­ leikskˇlanßmi­ Ý gegn um ■ennan umbrotatÝma, gefa ■vÝ svigr˙m.

A­ lokum um launin

Margir velta fyrir sÚr hver sÚu laun leikskˇlakennara fyrir og eftir meistaranßm. SamkvŠmt ■vÝ sem mÚr sřnist ■ß eru deildarstjˇrar me­ meistaragrß­u 34 ßra og yngri samkvŠmt sÝ­ustu launat÷flu (sept. 2012)á me­ 362.284 frß 35 - 40 ßra er hann me­ 372.435 og 382.893 ef hann er or­inn fertugur. Ofan ß ■essa t÷lu ß eftir a­ bŠta launaflokkum vegna sÝmenntunar vi­ en ■eir geta mest or­i­ 6 (9%).

á

A­ lokum Ý morgun var Úg Ý ˙tvarpinu R┴S 1á a­ rŠ­a me­al annars menntamßl leikskˇlakennara og starfi­ Ý leikskˇlanum. LŠt fylgja me­ hlekk ß ■ßttinn, Okkar ß milli.á

http://www.ruv.is/sarpurinn/okkar-a-milli/25092012-0

Bloggi­ er au­vita­ byggt ß mÝnum eigin ßlyktunum um hva­ vakir fyrir fulltr˙um sveitarfÚlaga ■egar ■eir rß­ast af h÷rku gegn menntun leikskˇlakennara.


Er leikskˇlinn frßbŠr?

Vi­ a­stŠ­ur sem flokkast undir sker­ingu ß ÷ryggi barna ß au­vita­ a­ loka deildum, en leikskˇlastjˇrar eru ragir vi­ ■a­ og ˇttast ˇvŠgna umfj÷llun Ý fj÷lmi­lum og a­ leikskˇlinn fßi ß sig slŠmt or­. SlŠmt or­spor leikskˇla er nefnilega oft erfitt a­ sn˙a vi­ og breyta ■egar ■a­ ß anna­ bor­ er komi­ ß. Ůessu ver­ur t.d. ekki breytt nema me­ samstilltu ßtaki leikskˇlastjˇra.

╔g er afar stolt yfir ■vÝ a­ hafa vali­ mÚr a­ ver­a leikskˇlakennari. ┴ me­al leikskˇlakennara er ÷flug barßttusveit fyrir mßlefnum leikskˇlans og Úg hef veri­ Ý barßttuli­inu lengi. Barist fyrir tilveru og vi­urkenningu fyrir bŠ­i leikskˇlann og fyrir nßm leikskˇlakennara. ╔g hef lÝka teki­ ■ßtt Ý kjarabarßttunni. Ůegar Úg var ung var Úg bjartsřn og taldi skilning og vi­urkenningu handan vi­ nŠsta horn. ╔g er ekki alveg jafn bjartsřn n˙na, Úg er nefnilega slegin ni­ur aftur og aftur. En au­vita­ stend Úg jafnhra­ann upp og held ßfram. Ůa­ skal alveg vi­urkennt a­ ■a­ er ■reytandi a­ vera alltaf a­ berjast. á

╔g er ■eirrar sko­unar a­ til a­ geta breytt ver­um vi­ a­ kortleggja og vi­urkenna vandann. Ef vi­ horfumst ekki Ý augu vi­ hann ■ß breytist ekkert og vi­ h÷ldum ßfram a­ hjakka Ý sama hjˇlfarinu og vandinn fŠr fri­ til a­ vaxa enn n˙ meira. Ver­a torfŠra.á

Hlutverk leikskˇlans – fyrir b÷rnin e­a atvinnulÝfi­?

Ůa­ mß spyrja hvert sÚ hlutverk leikskˇlans Ý samfÚlaginu? Leikskˇlakennarar b÷r­ust fyrir lengingu leikskˇladags barna ■eim fannst m÷rgum erfitt a­ sjß b÷rn tŠtt ß milli margra sta­a yfir daginn. Fyrir ■eim var leikskˇlinn vissulega menntmßl en mßli­ snÚrist jafnframt um fÚlagslegt rÚttlŠti til handa b÷rnum. Fyrir a­ra sÚrstaklega utan leikskˇlans snerist heilsdagsleikskˇli um a­ jafna st÷­u karla og kvenna ß vinnumarka­i, a­ tryggja atvinnulÝfinu grei­an a­gang a­ st÷­ugu vinnuafli. HÚr Ý borginni var stˇra skrefi­ teki­ me­ R-listanum sem ■or­i a­ setja mßlefni fj÷lskyldna Ý forgang. Lyfta grettistaki. En ■a­ er stundum svo me­ okkur ═slendinga a­ vi­ erum anna­ hvort Ý ÷kkla e­a eyra. Vi­ vorum Ý ÷kkla – en h÷stu­um okkur Ý eyra. Og ß hverra kostna­ skyldi ■a­ hafa veri­?

┴ ÷rfßum ßrum breyttist leikskˇlinn frß ■vÝ a­ vera takm÷rku­ gŠ­i fßrra til a­ vera almenn gŠ­i allra. Frß ■vÝ a­ vera hßlfdagstilbo­ fyrir gift fˇlk til ■ess langa leikskˇladags sem er veruleiki margra barna.

Klemma leikskˇlakennara

╔g Štla a­ segja ykkur a­ vi­ leikskˇlakennarar h÷fum i­ulega veri­ Ý klemmu. Okkur finnst flestum leikskˇlinn vera gˇ­ur og nau­synlegur fyrir ÷ll b÷rn. ( Ůa­ er ekkert leyndarmßl a­ okkur finnst hann flestum vera ■a­ allrabesta fyrir ung b÷rn utan veggja heimilisins), ■a­ er lÝka ■ess vegna sem vi­ ßttum og eigum m÷rg erfitt me­ a­ segja vi­ foreldra: “■a­ er gott a­ hafa barni­ Ý leikskˇla en ekki endilega megni­ af v÷kutÝma ■ess”. M÷rg h÷fum vi­ nefnilega vi­urkennt a­ lengd leikskˇladagsins var komin ˙t yfir ■a­ sem gŠti talist b÷rnum hollt. En til a­ stÝga til baka ■arf samstillt ßtak Ý samfÚlaginu, ■a­ ■arf a­ vi­urkenna a­ fj÷lskyldur ungra barna hafi sÚrst÷­u, lÝka ß vinnumarka­i. Leikskˇlinn er bŠ­i menntamßl og hluti af ■vi a­ tryggja fÚlagslegt rÚttlŠti til handa b÷rnum.

Nßlarp˙­i sem allir mega stinga Ý

╔g held a­ ■a­ hvernig leikskˇlinn hefur veri­ bitbein hinna řmsu hˇpa hafi Ý reynd veikt st÷­u hans. ■a­ hefur or­i­ til a­ vi­ leikskˇlakennarar h÷fum svo lengi veri­ a­ berjast fyrir mßlefnum hans ß allt of m÷rgum st÷­um samtÝmis. Leikskˇlinn, hann ß a­ vera ■jˇnusta, hann ß a­ vera fÚlagslegt ˙rrŠ­i, ß a­ vera menntastofnun. Hann ß a­ vera stu­ningur vi­ atvinnu■ßttt÷ku kvenna, vera barßttutŠki Ý jafnrÚttisbarßttu kvenna. Hann ß a­ sty­ja vi­ atvinnulÝfi­ og fyrir marga ß hann fyrst og fremst a­ sty­ja vi­ og halda hjˇlum atvinnulÝfsins gangandi. Leikskˇlinn hann er a­ m÷rgu leyti eins og nßlarp˙­i samtÝmans, allir hafa sko­un og allir mega stinga sÝnum nßlum og leikskˇlinn hann ß bara a­ taka vi­. (HÚr rŠddi Úg a­eins um hvernig atvinnulÝfi­ fer reglulega ß haus yfir skipulagsd÷gum leikskˇla, hvernig ■a­ nŠr a­ sn˙a umrŠ­unni sÚr Ý hag).

Ů÷ggun – Leikskˇlinn er svo frßbŠr a­ vi­ ■urfum ekkert a­ rŠ­a hann

Orka leikskˇlakennara hefur fari­ Ý a­ skřra fyrir ˇlÝkum hˇpum a­; j˙ vi­ vi­urkennum hlutverk leikskˇlans Ý samfÚlaginu og vi­ ßttum okkur ß a­ hann er ekki eyland, en, en, en. Vi­ h÷fum lÝka barist fyrir a­ verja starfi­ og halda gŠ­um ■ess og helst viljum vi­ auka ■au. Gera leikskˇlann okkar eins gˇ­an og hann getur m÷gulega or­i­. Og vi­ h÷fum alla bur­i til ■ess. Uppskeran ˙t ß vi­ er a­ almennt vir­ist fˇlk telja a­ allt sÚ me­ svo miklum ßgŠtum Ý leikskˇlanum. Um ■a­ vitna rannsˇknir ß ßnŠgju foreldra me­ leikskˇlann. Aflei­ingin er a­ margir ■ar ß me­al stjˇrnmßlafˇlk telur a­ ■a­ ■urfi kannski ekki a­ ey­a mikilli orku Ý a­ rŠ­a hann og hann er settur ˙t ß ja­arinn og ■ar gleymist hann. Sjßlf er Úg farin a­ upplifa ■essa eilÝfu umrŠ­u um a­ allt sÚ svo gott Ý leikskˇlanum sem lei­ til a­ ■agga umrŠ­una um leikskˇlann og ■ann alvarlega vanda sem hann stendur frammi fyrir. ŮvÝ eins stolt og Úg er yfir leikskˇlunum okkar er Úg lÝka ßhyggjufull.

Vinnua­sta­a Ý leikskˇlum

═ umrŠ­u um leikskˇlann er oft tala­ um vinnua­st÷­u starfsfˇlks. Sumir halda a­ ■a­ sn˙ist um fj÷lda barna af ■vÝ a­ leikskˇlakennarar vilji hafa svo fß b÷rn. En mßli­ er flˇknara en ■a­. Viti­ ■i­ a­ hestum er Štla­ meira plßss en b÷rnum Ý leikskˇla. Viti­ ■i­ a­ ■a­ er sett lßgmarksrřmi fyrir b˙fÚ en enginn lßgmarksfermetrafj÷ldi er settur fyrir leikrřmi barna Ý n˙verandi regluger­. Einu sinni var vi­mi­i­ ■ˇ 3 fermetrar. Viti­ ■i­ a­ ■i­ sem vinni­ ß skrifstofum ykkur er Štla­ur lßgmarksfermetrafj÷ldi Ý vinnurřmi?

═ reglum um h˙snŠ­i vinnusta­a segir: „S÷mulei­is skal teki­ tillit til ■ess rřmis sem vÚlar, h˙sg÷gn og efni taka. SÚu skilyr­i sÚrlega gˇ­ getur Vinnueftirliti­ veitt leyfi til a­ nota starfsrřmi sem er minna en 12 m ß hvern starfsmann. Loftrřmi­ mß ■ˇ aldrei vera minna en 8 m. Minnsta stŠr­ vinnuherbergis, sem unni­ er Ý a­ sta­aldri meginhluta vinnudags, skal vera 7 m.“ Viti­ ■i­ a­ Ý ˙treikningum um fermetrafj÷lda Ý leikskˇlum eru bara b÷rnin reiknu­ inn Ý fermetrana ekki starfsfˇlki­. Ůannig a­ Ý leikskˇla ■ar sem dvelja segjum 100 b÷rn og heildarfermetrafj÷ldi er 6,5 ß barn er ekki b˙i­ a­ reikna inn h˙sg÷gn og tŠki e­a STARFSFËLK ekki heldur Ý ■ess ■rjß fermetra sem hverju barni er Štla­ Ý leikrřmi. Viti­ a­ Ý grunnskˇlum mega b÷rn ekki bor­a heita matinn Ý kennslustofum ß bor­unum sÝnum af heilbrig­isßstŠ­um en Ý leikskˇlum er b÷rnum Štla­ a­ leika sÚr, lita og leira ß s÷mu bor­um. Geti­ ■i­ Ýmynda­ ykkur loftgŠ­in rÚtt eftir mat. MÚr finnst lÝka vont a­ segja a­ borgin hefur ■egar sam■ykkt fermetrafj÷lda undirág÷mlu vi­mi­unumáÝ heildarrřmi Ý nřjum leikskˇla (a­ vÝsu ekki rekin af borginni en me­ sam■ykkiáhennar). Regluger­ sem ßtti a­ vinna me­ leikskˇlanum er n˙ tŠki til a­ sker­a vinnua­stŠ­ur barna og starfsfˇlks.

Ůegar leikskˇlakennarar tala um vinnuskilyr­i eru ■eir lÝka a­ tala um ■essar sta­reyndir.

Íryggism÷rk leikskˇla

Einn leikskˇlakennari sag­i vi­ mig, KristÝn, ef ■a­ dettur barn Ý kastalanum, ef ■a­ er grjˇt ß vitlausum sta­ Ý gar­inum hjß mÚr ver­a allir vitlausir og rŠtt um skort ß ÷ryggi og fari­ fram ß ˙rbŠtur Ý einum grŠnum. En ef ■a­ vantar helming af starfsfˇlki dag eftirdag, ■ˇ stˇr hluti starfsfˇlks skilji varla Ýslensku, ■ˇ varla sÚu leikskˇlakennarar Ý stjˇrnunarst÷­um, ■ß talar enginn um skort ß ÷ryggi barna. Er ■etta ekki skrřtin forgangsr÷­un? Vi­ a­stŠ­ur sem flokkast undir sker­ingu ß ÷ryggi barna ß au­vita­ a­ loka deildum, en leikskˇlastjˇrar eru ragir vi­ ■a­ og ˇttast ˇvŠgna umfj÷llun Ý fj÷lmi­lum og a­ leikskˇlinn fßi ß sig slŠmt or­. SlŠmt or­spor leikskˇla er nefnilega oft erfitt a­ sn˙a vi­ og breyta ■egar ■a­ ß anna­ bor­ er komi­ ß. Ůessu ver­ur t.d. ekki breytt nema me­ samstilltu ßtaki leikskˇlastjˇra.

Eru leikskˇlakennarar deyjandi stÚtt?

╔g heyri stundum (og tek lÝka ■ßtt Ý ■annig umrŠ­u sjßlf og hef ßhyggjur) a­ stÚtt leikskˇlakennara sÚ deyjandi stÚtt. Sumir kenna lengingu nßmsins Ý fimm ßr um. Ůa­ mß vera a­ ■a­ spili eitthva­ inn Ý ■ˇ mÚr finnist ■a­ ˇlÝklegt – Úg tel a­ vinnuskilyr­i og vi­horf samfÚlagsins til leikskˇlans og ■eirra sem ■ar starfa a­al ßhyggjuefni­. ═ nřlegri rannsˇkn Írnu Jˇnsdˇttur mßtti skilja a­ stjˇrnmßlafˇlk taldi mikilvŠgara a­ Ý leikskˇlanum starfa­i gott fˇlk (nˇta bene gˇ­ar konur, m÷mmur og ÷mmur) frekar en fagfˇlk. A­ menntun ■eirra sem ■ar vŠru vŠri ekki stˇra mßli­, a­allega a­ ■a­ vŠri gott fˇlk. Einn leikskˇlastjˇri hvÝsla­i a­ mÚr „Úg ß sem sagt frekar a­ bi­ja um persˇnuleikaprˇf en prˇfskyrteini“.

Fimm ßra nßmi­ er ■a­ tÝmaskekkja?

╔g tel raunar a­ ef nßm leikskˇlakennara ver­ur stytt, en anna­ kennaranßm lßti­ halda sÚr ■ß gangi ■a­ a­ leikskˇlakennarastÚttinni dau­ri. Me­ ■vÝ er gefi­ Ý skin a­ ■a­ sÚ minna merkilegt a­ vinna me­ yngri b÷rnum en eldri. Ůa­ ■urfi minni menntun til a­ vinna me­ b÷rnum ß mˇtunarßrum ■eirra en ■egar ■au eru or­nir ■roska­ir einstaklingar. Leikskˇlakennarar hafa barist of lengi vi­ a­ vera settir til jafns ÷­rum kennarastÚttum til a­ ■a­ komi til greina a­ setja leikskˇlakennara skrefi aftar ÷­rum kennurum. ╔g er ekki a­ ˙tiloka umrŠ­ur um breytingu ß kennaranßmi og a­ nßmi­ geti ■rˇast Ý řmsar ßttir, en vi­ ver­um a­ ganga Ý takt.

FrßbŠrt starf Ý leikskˇlum

╔g hef ekki dregi­ neitt sÚrlega jßkvŠ­a mynd upp, ■a­ vŠri falskt a­ minni hßlfu a­ koma hÚr og segja ykkur bara frß ■vÝ gˇ­a starfi sem veri­ er a­ vinna og jß ■a­ er veri­ a­ vinna gott starf. Vegna ■ess a­ ef fˇlk fer ekki Ý alv÷ru a­ sko­a a­stŠ­ur Ý leikskˇlum landsins ■ß er Úg hrŠdd um a­ ■etta frßbŠra starf sem vÝ­ast er, ■a­ vÝki. Mig langar a­ segja ykkur frß ■vÝ a­ Úg hef alla vikuna veri­ a­ kenna hˇpi ver­andi leikskˇlakennara. Ůar sem Úg hef me­al annars fjalla­ um mikilvŠgi starfsins, gle­ina og ßstrÝ­una sem fylgir a­ vera leikskˇlakennari. Hef veri­ a­ fjalla um a­ hver kennari er mikilvŠgasta kennslutŠki sem hann hefur v÷l ß. Fjalla­ um hvÝlÝkir snillingar b÷rn eru.

Leikskˇlinn sta­ur tŠkifŠra og m÷guleika

A­ lokum leikskˇlinn er ekki fyrst og fremst mikilvŠgur fyrir samfÚlagi­ svo hjˇl atvinnulÝfsins nßi a­ sn˙ast , hann er fyrst og fremst mikilvŠgur fyrir b÷rnin sem ■ar eru hverju sinni. Leikskˇlinn ß a­ vera sta­ur ■a­ sem b÷rn fß tŠkifŠri. Hann ß a­ vera sta­ur ■ar sem b÷rn takast vi­ ßskoranir ■ar sem ■au leika og lŠra Ý samfÚlagi vi­ ÷nnur b÷rn og fullor­na. Hann ß a­ vera sß sta­ur ■ar sem b÷rn lŠra um lř­rŠ­i Ý lř­rŠ­i. Sta­ur ■ar sem allir eiga a­ eiga hlutdeild. Ůar sem hlusta­ er ß sjˇnarmi­, ■a­ sem allir finna a­ ■eir tilheyra. Og ÷ll ■ess hlutverk hafa flestir leikskˇlar leitast vi­ a­ uppfylla. LÝka ■egar ■egar blßsi­ hefur ß mˇti. Til a­ geta ■etta ■arf leikskˇlinn ß ÷llu sÝnu fˇlki a­ halda. Hann ■arf ß ■vÝ a­ halda a­ fˇlki­ ■ar geti einbeitt sÚr a­ ■vÝ mikilvŠgasta starfinu me­ b÷rnunum. Hann ■arf lÝka ß bandam÷nnum ˙r heimi stjˇrnmßlanna a­ halda.

(Svo rŠddi Úg eitthva­ um a­ umbylting og ■rˇun kerfa Štti sÚr sta­ innan frß en a­ ■eir rammar sem stjˇnmßlamenn skapa ■eir hafi ßhrif og sÚu raun forsenda ■ess a­ slÝk ■rˇun e­a bylting geti ßtt sÚr sta­).

Uppista­a erindi sem flutt var ß hugmynda■ingi Samfylkingarinnar Ý ReykjavÝk 22 september 2012 mß lÝka finna ß www.laupur.is .


Barnafˇlk

Jafnvel rß­herrar eiga rÚtt ß a­ fara Ý foreldraorlof. Ůeir eiga lÝka a­ eiga si­fer­ilegan rÚtt til a­ fÚlagar ■eirra sinni st÷rfum ■eirra ß me­an og a­ ■eir geti teki­ vi­ st÷rfum sÝnum a­ loknu orlofi. Oddnř vissi vel a­ hverju h˙n gekk, h˙n sinnti starfi sÝnu af stakri prř­i eins og hennar er von og vÝsa. ╔g veit a­ margir t÷ldu a­ Gu­bjartur og KatrÝnáŠttu a­áhafaástˇlaskipti. Held hinsvegar a­ nokku­ dj˙p pˇlitÝk liggi a­ baki ■essari skipan.


mbl.is Ekki full sßtt um rß­herraskiptin
Tilkynna um ˇvi­eigandi tengingu vi­ frÚtt

Minning

sturla ■ˇr eldri╔g er mˇ­ir sem eins og ■vÝ mi­ur allt of margar a­rar mŠ­ur hef misst barn. Fyrir um ßratug missti Úg son minn Ý slysi, hann var ■ß 17 ßra. Stundum er Úg svo spur­ hvort Úg eigi b÷rn. Jß Úg ß einn son svara Úg. Svo kemur kannski a­ ■vÝ Ý samrŠ­um a­ Úg deili reynslu, tala um barnauppeldi, me­g÷ngur, brjˇstagjafir og svo framvegis og ■ß tala Úg alltaf Ý fleirt÷lu. RŠ­i um Šsku sonar mÝns sem Úg missti ß sama hßtt og hins sem er hÚr enn. Ůß upplifi Úg spurningarsvip. ╔g sÚ Ý kollinum ß fˇlki a­ ■a­ hugsar „sag­ist h˙n ekki bara eiga enn son?“. ááá

En hversvegna segist Úg ekki eiga tv÷ b÷rn a­spur­. Kannski af ■vÝ a­ nŠsta spurning er svo oft og hva­ eru ■au a­ gera? Kannski af ■vÝ a­ hann er ekki hÚr lengur. Alla vega er ■etta alltaf a­ ■vŠlast fyrir mÚr. En hvort sem sonur minn er lÝfs e­a li­inn er hann umfram allt og ver­ur alltaf sonur minn. Drengurinn okkar sem kvaddi of snemma. ═ dag 10. maÝ hef­i hann or­i­ 29 ßra. Stundum dreymir mig hann, en Ý draumum mÝnum er hann oftast barn. Seinast dreymdi mig hann Ý pollagalla me­ ˇrŠ­an svip og Úg sl÷kkti ß klukkunni og leyf­i mÚr a­ dreyma oggulÝti­ lengur. Ůa­ er nefnilega erfitt a­ vakna og vita a­ hann er ekki hÚr.

Um daginn hlusta­i Úg ß gamla konu sem sag­ist ekki vera pl÷gu­ af eftirsjß Ý lÝfinu enda gert ■a­ sem h˙n vildi. Kannski mß segja ■a­ sama um mig Úg hef haft tŠkifŠri til a­ gera ■a­ sem Úg hef vilja­. En Úg er samt pl÷gu­ af eftirsjß. MÝn eftirsjß er a­ hafa ekki fengi­ a­ upplifa fullor­inslÝf Sturlu yngri sonar mÝns. Upplifa hvernig ma­ur hann hef­i or­i­, hva­a tŠkifŠri og verkefni hann hef­i fengist vi­ Ý sÝnu fullor­inslÝfi. Sigra hans og ˇsigra, gle­i og sorgir. Ůa­ er mÝn mesta eftirsjß.

┴ afmŠlisdaginn hans hugsa Úg meira til hans en alla a­ra daga. Minning hans lifir me­ okkur hinum. ═ dag gßfum vi­ nafna hans fˇtboltatreyju sem Sturla ßtti. Hann fˇr stoltur Ý henni heim og Úg horf­i stolt ß. áA­ lokum: „Elsku Sturla m÷mmustrßkur til hamingju me­ daginn ■inn“.


SlÝta naflastrenginn

Eftir mikla umhugsun ßkva­ Úg a­ setja upp mÝna eigin heimasÝ­u, halda blogginu fyrir hina pˇlitÝsku hli­ ß sjßlfri mÚr en sÝ­unni fyrir ■a­ sem snřr beint a­ leikskˇlastarfi. HÚr ß blogginu áŠtla Úg t.d. a­ hafa sko­un ß sameiningarmßlum leikskˇla, pˇlitÝskum ßkv÷r­unum um fŠkkun fermetra, um stjˇrnmßl Ý sinni vÝ­ustu mynd,áforsetakosningar ef sß gßllinn er ß mÚr og hva­eina.

┴ vefnum eiga a­ birtast greinastubbar um allt m÷rgulegt sem snřr a­ leikskˇlastarfi, hugmyndafrŠ­ilega sem hagnřtt. Me­ tÝ­ og tÝma vona Úg a­ vefurinn vaxi og ver­i ÷flugur hugmyndabanki. Mest af ■vÝ sem ■ar er a­ finna n˙naáhef Úg skrifa­ en vonast til ■ess Ý framtÝ­inni a­ a­rir ljßi mÚr hugsun og skrif.

Vefurinn minn fÚkk heit­ Laupur. Laupur er au­vita­ tilvÝsun Ý hrafnshrei­ur en fyrir mig er tenginginn lÝka Ý a­ fyrir l÷ngu ■egar vi­ Gu­r˙n Alda (mÝn helsta samverkakona) vorum a­ velta fyrir okkur Ýslensku heiti ß efnisveitur fyrir leikskˇla kom h˙n me­ or­i­ Laupur. Vi­ v÷ldum ■a­ ekki, vegna ■ess a­ laupur er e.t.v. meira safn en veita og e­li efnisveitu er a­ vera mi­st÷­ og a­ vera farvegur en ekki endapunktur. Hinsvegar hefur laupurinn fylgt okkur og ■egar Úg var a­ ßkve­a nafn ß vefinn, ßkva­ Úg a­ nřta ■essa g÷mlu hugmynd.

Ůeirásem hafa ßhuga geta liti­ ß vefinn hann mß finna ß www.laupur.is


Ëskirnar b˙a Ý hjartanu

Nřlega heyr­i Úg samrŠ­u tveggja barna, hann fj÷gurra og hßlfsßrs og h˙n tveimur ßrum eldri. Yngra barni­ fˇr a­ rŠ­a um ˇskirnar sÝnar. ŮŠr byggju Ý hjartanu sag­i ■a­, og ■egar hjarta­ hvÝlir sig ß nˇttunniá og sefur ■ß hvÝla ˇskirnar sig og sofa lÝka. Og ■egar ma­ur deyr ■ß er ma­ur ekki lengur til og ■ß eru ˇskirnar heldur ekki til. Eldra barni­ hlusta­i me­ athygli ß og sag­i svo "jß og svo lŠtur gu­ ˇskirnar rŠtast". Yngra barni­ horf­i stˇreygt ß ■a­ eldra og spur­i svo "hva­ er gu­?"

Vel a­ merkja yngra barni­ er vel versera­ur Ý englum og himnarÝki, en gu­ hefur einhvernvegin alveg fari­ fram hjß.á


ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband