Einu sinni var leikskólinn sumargjöf til íslenskra barna

Sumargjöfsumarjöf

Sumardagurinn fyrsti er sérstakur dagur hjá ţeim sem hafa málefni barna ađ áhugamáli eđa jafnvel lífsstarfi. Ţađ var á Sumardaginn fyrsta áriđ 1924 sem íslenskar konur stofnuđu Sumargjöf. Félagiđ sem byggđi og rak fyrstu leikskólana.

 

Í stofnskrá Sumargjafar segir m.a:

 

"Ađ tilgangur félagsins sé ađ stuđla ađ andlegri og líkamlegri heilbrigđi og ţroska barna í Reykjavík og vernda ţau fyrir óhollum áhrifum." Jafnframt er ćtlunin ađ hrinda af stađ rannsóknum um hag barna, stuđla ađ ţví ađ rita um uppeldismál í blöđ og tímarit. En líka ađ reka ýmsar stofnanir sem tengjast hag barna s.s. vinnustofur, dagheimili heilsugćslu og fleira. Margt af ţví sem ţarna má lesa á sama erindi til nútímans - sumt hefur ekki breyst nóg.

 

 Gamla Grćnaborg og  fyrirmynd hans

Ţessum markmiđum Sumargjafar var ötullega sinnt og fyrsta dagheimiliđ var opnađ í núverandi húsnćđi Kennarasamtakanna (gamla kennaraskólanum) sumariđ 1924. Auk ţess var fariđ ađ stađ međ garđyrkjunámskeiđ fyrir börn (forveri skólagarđanna sem viđ ţekkjum mörg úr eigin ćsku), smíđavellir voru opnađir og barnaleikvellir settir á stofn. Áriđ 1931 opnađi svo fyrsti sérhannađi leikskóli Íslands, Grćnaborg. en ţađ má telja menningarsögulegt slys ţegar hún var rifin til ađ rýma til fyrir umferđamannvirki. Grćnaborg var byggđ eftir sérstakri hugmyndafrćđi sem byggđi á starfi McMillansystra í London. En ţćr teljast til frumkvöđla leikskólauppeldis, ţćr systur voru virkar í hreyfingum sósíalista og rann til rifja ţćr ađstćđur sem börnum var bođiđ upp á. Ţćr systur voru sannir ađgerđarsinnar og settu á stofn leikskóla í London sem byggđu á  uppeldishugmyndum ţeirra.    

 

McMillan

McMillan Wilkipedia

Leikskólahugmyndafrćđingar

 

 Skólastarf og ţjóđfélag

David Hamilton ritar ađ skólastarf geti aldrei veriđ ósnortiđ af ţví sem gerist á víđari sviđum ţjóđfélagsins. Hann spyr hvort skólar eigi ađ vera bergmál samfélagsins ţar sem varđveisla menningararfsins fer fram eđa hvort ţeir eigi eđa ćtli ađ vera framsćknir og verđa verkfćri til ţjóđfélagslegra breytinga? Hefđ og saga leikskólans er hiđ síđara, flestir leikskólar voru stofnađir til ţess ađ breyta ţjóđfélaginu – til ţess ađ hafa áhrif.

 

Kannski er ţađ ţess vegna sem allflestir leikskólakennarar sjá ekkert ađ ţví ađ leikskólar séu reknir utan viđ hin opinberu kerfi. Ţannig er nú einu sinni sagan og hefđin – líka hérlendis. Ţađ var ekki fyrr en á 6 áratugnum sem opinberir ađilar tóku viđ rekstri leikskóla ađ einhverju marki fram ađ ţeim tíma voru ţađ kven- og verkalýđsfélög sem byggđu og ráku leikskóla auk Sumargjafar. Saga leikskólanna er ekki saga opinbers reksturs.

 

Leikskólahefđin utan hinnar opinberu hefđar

Okkar hefđ, er hefđ ţess sem ţorir ađ vera öđruvísi – sem ţorir ađ fara áđur ótrođnar slóđir. En ţar međ er ekki sagt ađ allar slóđir mćlist jafn vel fyrir. Í eldra bloggi skilgreindi ég skóla í ţađ sem ég kalla lífstefnuskóla í anda leikskólahefđarinnar og ţađ sem ég kalla hagnađardrifna skóla. Auđvitađ geta og eru margir hagnađardrifnir skólar byggđir á ákveđinni hugmyndafrćđi – held til dćmis ađ ţađ eigi viđ um fjölda einkarekinna Motesorri skóla um allan heim, líka á Norđurlöndunum. Ég held ekki ađ ţađ séu illmenni sem reka og eiga leikskóla. Ég held ađ ţađ sé fólk sem hefur áhuga á uppeldismálum en sér heldur ekkert rangt viđ ađ hagnast á ţessu áhugamáli sínu. En ég held líka ađ ţeir sem eitthvađ vit hafa á bisness gera sér auđvitađ grein fyrir ađ skóli sem er rekinn eftir stefnu er betri söluvara. Ég sem foreldri er líklegri til ađ vilja senda barniđ mitt í skóla sem byggir á tiltekinni hugmyndafrćđi. Vel ađ merkja eftir ţví sem ég best veit og kannanir sýna eru flestir foreldrar leikskólabarna á Íslandi - hvort sem leikskólar eru reknir af hinu opinbera eđa öđrum afar ánćgđir međ leikskóla barna sinna.

 

Ef aftur er hugađ ađ orđum Hamilton ţá eru skólar aldrei ósnortnir af ţví sem gerist á víđum sviđum ţjóđfélagsins og í okkar samfélagi hefur veriđ mikil drift í átt til peningahyggju. Hún birtist líka í skólaumhverfinu.

 

Leikskólar hafa frelsi til ađ móta starf sitt og hugmyndafrćđi

Leikskólar hérlendis hafa löngum veriđ bćđi líkir og ólíkir, meira líkir samt– ég held ţví t.d. blákalt fram ađ um og yfir 80% skólastarfs og hugmyndafrćđi leikskóla sé sameignleg – hvort sem skólar eru reknir af sveitarfélögum – einkahlutafélögum – eđa sameignarfélögum. Ég held ađ innra-starfiđ byggi á sameignlegum leikskólagrunni og hugmyndafrćđi sem hefur veriđ ađ mótast s.l. 200 ár  Ég held ţví líka fram og hef fyrir mér mína eigin reynslu sem leikskólastjóri hjá Reykjavíkurborg í 10 ár ađ frelsi til ađ ţróa starfiđ innan hins opinbera kerfis sé mjög mikiđ. Ađ Ađalnámskrá leikskóla hafi lítt bundiđ uppeldislega nýbreytni og ţá sem vilja fara ađrar leiđir – ekki gleyma ađ sú ađferđ sem ţykir hvađ róttćkust hérlendis, hjallastefnan, var ţróuđ innan opinberakerfisins og fjölda leikskóla sem sveitarfélög eiga og reka eru reknir eftir ţeirri ađferđafrćđi. Leikskólar hafa nefnilega hingađ til nćstum getađ veriđ eins sjálfstćđir og ţeim sýnist í hugmyndafrćđilegri vinnu sinni. 

 

 

100_2785 Frá heimsókn í leikskóla töfrateppana í Helsinki  

 

Gćđi byggjast á mannauđ

Kjartan Valgarđsson hefur áhyggjur af ţví hvađ mér er umhugađ um starfsfólk leikskóla og held ađ honum finnist ţađ vera á kostnađ ţeirra sem ŢJÓNUSTUNNAR njóta ţ.e. barna og foreldra – (á reyndar svolítiđ erfitt međ ađ kalla uppeldi og menntun ţjónustu en ţađ er mitt vandamál). Ég held reyndar ađ ţetta sé smá misskilningur hjá honum. Ţessir hagsmunir fara nefnilega saman – og verđa ađ fara saman. Gćđi ŢJÓNUSTUNNAR byggja nefnilega á ţeim mannauđi sem til stađar er. Held ađ ţađ skipti engu máli hvort leikskólar eru einka eđa opinberir, ef ekki fćst hćft starfsfólk er ţađ slćmt fyrir alla – verst samt fyrir börnin.

 

Og ţar sem dagurinn í dag er sérstakur hátíđisdagur barna óska ég öllum börnum og ţeim sem varđveita barniđ í sér og bera hagsmuni ţeirra fyrir brjósti til hamingju međ daginn.

      

vetrardar
Sólin sest á veturinn


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband